Pasteuriseren van volle melk

Volle melk is een waardevol voedingsmiddel voor kalveren. Helaas is deze melk vaak besmet met bacteriën. bacteriën die bij de koe mastitis kunnen veroorzaken (E-coli, staphylococcus, streptococcus), zorgen ook voor problemen in de kalverstal een belangrijke rol. Door de melk komen deze bacteriën direct in het spijsverteringskanaal van het kalf terecht en veroorzaken daar eventueel diarree. Ervaringen uit de praktijk doen leren, dat vaarzen, die vroeger met besmette melk werden gevoerd, later gevoelig zijn voor mastitis.

Pasteuriseren betekent een hittebehandeling van de melk, om bacteriën te doden. In de VS is de pasteurisatie van de kalvermelk sinds decennia een standaardprocedure. De daar gebruikelijke flash-pasteurs verwarmen de melk naar 73° C gedurende 15 seconden. Maar deze techniek is erg duur en loont 
zich in de regel voor bedrijven die meer dan 500 l melk moeten pasteuriseren.

Voor andere melkveebedrijven heeft het volume pasteuriseren (batch-procedure) bij 63° C gedurende 35 minuten zich in de praktijk bewezen. Na deze tijd zijn alle belangrijke ziektekiemen voor 99,5% gedood, terwijl de belangrijkste voedingsstoffen van de melk behouden blijven. Deze procedure wordt ook in de melktaxi-pasteur gebruikt.

Om de kwaliteit van de melk tot het pasteuriseren te behouden, is een koele opslag van de melk onontbeerlijk, vooral wanneer ze pas in de volgende 12 uur gedronken moet worden. De melktaxi-pasteur is van een eenvoudige en goedkope waterkoeling voorzien.  In de regel zijn temperaturen tussen 10 - 20° C voldoende om de melk gedurende een halve dag stabiel op te slaan.

Hoe is het pasteuriseren van de melk in het dagelijkse arbeidsproces in te passen?

De pasteurisatie duurt in de regel 2 - 3 uren, vaak te lang, om de kalveren direct na het melken te voeren. Daarom is de automatische, tijd gestuurde pasteurisatie in de vroege morgenuren een passende oplossing. Dan staat er in de morgen gepasteuriseerde melk op de juiste temperatuur in de melktaxi klaar om te worden gevoerd. Daarom adviseren wij de volgende procedure (voorbeeld avondmelk):

19.00 uur De melktaxi vullen met melk en op watertemperatuur afkoelen.
In het programma het startpunt van bijv. 4.00 uur ‘s ochtends geprogrammeerd.
03.00 uur De melktaxi begint op deze tijd met het opwarmen van de melk.
06.00 uur De pasteurisatie is afgerond en de melk is in drinktemperatuur beschikbaar.
07:00 uur Na de reiniging van de melktaxi wordt de ochtendmelk gevuld en gekoeld voordat de melk in de namiddag wordt gepasteuriseerd en gevoerd.

Welke melk dient men te pasteuriseren?

Om veiligheidsredenen dient men over algemeen volle melk te pasteuriseren. Ook wanneer er geen ziektes zijn, vermindert men op die manier mogelijke risico's voor het geval er toch eens een ziekteverwekker bij de kudde binnensluipt. Het is echter bijzonder belangrijk, niet voor de consumptie markt geschikte melk (mastitismelk, separatie melk) voor het voeren te pasteuriseren, want het herbergt het risico dat er ziektes van de koeien op de kalveren worden overgedragen.

Met name bij de ad libitum voeren wordt aangeraden de melk te pasteuriseren, want daardoor wordt de houdbaarheid van de aangezuurde melk in de drinkemmers vergroot.
Over het algemeen adviseren wij om geen colostrum of al eerder met warmte behandelde melk te pasteuriseren. Antibiotica-houdende melk moet vanwege het risico van opbouwen van resistentie niet aan de kalveren worden gevoerd. Pasteurisatie leidt niet tot neutraliseren van de antibiotica.

Back to Top